Tijdens het City TRAQ-project zijn twee instrumenten ontwikkeld om lokale overheden te ondersteunen bij het verbeteren van de luchtkwaliteit in stedelijke gebieden: een screeningstool en een scenariotool. De screeningstool is bedoeld om lokale hotspots met hoge concentraties fijnstof (PM) en stikstofdioxide (NO2) op te sporen. Zodra deze probleemgebieden bekend zijn, stelt de scenariotool de lokale overheid in staat om gerichte maatregelen te onderzoeken en te beoordelen om deze aan te pakken. Deze maatregelen kunnen onder meer mobiliteitsplannen, stads- of industriële planning omvatten, …

Door deze instrumenten te gebruiken, kunnen lokale overheden overgaan van probleemdetectie naar het ontwerpen van oplossingen, waardoor een gestructureerde, datagestuurde aanpak mogelijk wordt om de luchtkwaliteit op gemeentelijk niveau te verbeteren.

Belangrijkste punten

• Een praktische aanpak voor het opsporen van luchtkwaliteitsproblemen en het vinden van oplossingen.
• Inzichten in de ontwikkeling van de CityTRAQ-tools
• Lessen over hoe lokale overheden de acceptatie en het praktische gebruik kunnen ondersteunen.

Sprekers

Maarten Peeters
Coordinator Luchtkwaliteitstools
Vlaamse Milieumaatschappij

Na het behalen van zijn masterdiploma in bio-ingenieurswetenschappen, werkte Maarten in milieugerelateerde sectoren, waaronder de sanering van verontreinigde bodem en de reactie op milieu-incidenten in het havengebied. Sinds 2024 werkt Maarten bij de Vlaamse Milieumaatschappij als coördinator van de ontwikkeling van de CityTRAQ-instrumenten. Daarnaast treedt hij op als netwerkcoördinator van de tools, waarbij hij trainingen en ondersteuning biedt aan lokale overheden.

An Heirman
Bedrijfsmanager Publieke Sector
GIM

An Heirman is een ervaren GIS- en GeoICT-professional met een sterke focus op de publieke sector. In haar rol bij GIM ondersteunt ze overheidsinstanties en lokale overheden bij het strategisch inzetten van geodata en GIS om processen, beleidsvorming en de levering van publieke diensten te verbeteren. In de afgelopen 25+ jaar heeft ze uitgebreide expertise opgebouwd in projectmanagement, geodata-infrastructuren, open standaarden en digitale oplossingen voor ruimtelijke informatie. Dankzij haar verbindende aanpak slaagt ze erin technische expertise, stakeholdermanagement en een langetermijnvisie samen te brengen.

Dr. Stijn Vranckx
Senior Researcher Luchtkwaliteit
VITO

Dr. Stijn Vranckx is senior onderzoeker bij VITO, gespecialiseerd in milieumodellering en luchtkwaliteit. Met meer dan 10 jaar aan ervaring, werkt hij op het kruispunt van wetenschap en beleid om stedelijke luchtkwaliteitplanning, milieugezondheid en duurzaamheid te ondersteunen. Zijn expertise varieert van computationele vloeistofdynamica en AI-gebaseerde voorspellingen tot burgerwetenschap en de ontwikkeling van geïintegreerde milieu-indicatoren. Stijn heeft bijgedragen aan talrijke internationale en regionale projecten, waaronder de operationele implementatie van nationale luchtkwaliteitsmodellen in Ierland en Slowakije, en de integratie van digitale tweelingen voor stadsplanning in Vlaanderen. Hij promoveerde in de chemie aan de KU Leuven en was Alexander von Humboldt-fellow aan de RWTH Aachen University.

Hoe kunnen verkeersgegevens helpen om dieper inzicht te krijgen in luchtkwaliteitshotspots en andere milieuproblemen op lokaal niveau? Hoe kunnen co-creatieve verkeersmetingen en -modellering leiden tot meer datagestuurde stedelijke verkeers- en luchtkwaliteitsbeleidsplanning?

In deze sessie dient de CityTRAQ-pilot in Antwerpen als voorbeeld om deze vragen te verkennen. De Antwerpse pilot combineerde verkeerstellingen, met behulp van Telraam binnen- en buitenapparaten in scholen, met het Vlaamse Flomovia-verkeersvoortplantingsmodel om luchtkwaliteitskaarten en CO2 emissieberekeningen te verbeteren, met een focus op logistiek en zwaar verkeer.

Belangrijkste punten

• Inzichten in de Antwerpse aanpak voor het verbeteren van luchtkwaliteitsmodellering met strategische verkeersmetingen

• Onderzoek naar hoe door burgers gegenereerde verkeerstellingen op scholen met behulp van Telraam-apparaten de stedelijke mobiliteit en luchtkwaliteitsplanning ondersteunen.

• Leren hoe gedetailleerde verkeersmodellen kunnen worden gebruikt voor betere luchtkwaliteitsmodellering en milieubeleidplanning.

Sprekers

Raf Verbruggen
Projectmanager Luchtkwaliteit en Omgevingsgeluid
Stad Antwerpen

Raf Verbruggen is sinds 2018 projectleider luchtkwaliteit en omgevingsgeluid bij de gemeente Antwerpen (België), afdeling Klimaat & Milieu. Hij coördineert het CityTRAQ-project in Antwerpen en heeft ervaring met diverse monitoring- en participatieprojecten op het gebied van luchtkwaliteit, vaak in samenwerking met Antwerpse scholen. Daarnaast werkt Raf aan stedelijke geluidsplanning en rustige stedelijke ruimtes.

Wouter Florizoone
Project & bedrijfsontwikkelaar / Mede-eigenaar
Telraam

Wouter Florizoone is milieutechnoloog en eenvan de oprichters van Telraam.. Hij is verantwoordelijk voor bedrijfsontwikkeling, coördinatie en contractbeheer met steden en gemeenten (public affairs). Hij slaat de brug tussen de complexiteit van data, technologie en de interpretatie daarvan door burgers en lokale overheden.

David Roet
Onderzoeker luchtkwaliteitsmodellering
Vlaamse Milieumaatschappij

Voor steden die de luchtkwaliteit willen verbeteren, biedt mobiliteitsbeleid grote mogelijkheden. In deze sessie bespreken we verschillende vormen van mobiliteitsbeleid. Tijdens een paneldiscussie horen we inspirerende voorbeelden van koplopersteden in België en Nederland.

Belangrijkste punten

• Leer meer over wat wel en niet te doen in mobiliteitsbeleid aan de hand van de ervaringen van koplopersteden
• Laat u inspireren door het toekomstige mobiliteitsbeleid in uw stad
• Ontmoet mensen die werken aan mobiliteitsbeleid en wissel ervaringen uit

Sprekers

Informatie over de sprekers wordt binnenkort geüpdatet.

Participatief onderzoek brengt burgers, professionals en onderzoekers samen om kennis te creëren die werkelijk aansluit bij de geleefde ervaringen en behoeften van de betrokkenen. In deze sessie laten we zien hoe participatief onderzoek en de bijbehorende methoden in de praktijk werken en waarom ze cruciaal zijn voor duurzame en breed gedragen stedelijke innovaties.

In deze interactieve sessie ontdek je hoe participatief onderzoek in de praktijk vorm krijgt met behulp van verschillende methoden en werkvormen. Samen onderzoeken we hoe co-creatie kan leiden tot rijkere inzichten, een sterkere betrokkenheid en resultaten die breder worden gedragen. De sessie heeft niet alleen tot doel inzicht te verschaffen, maar ook om de verkenning van nieuwe, creatieve vormen van samenwerking en co-creatie te stimuleren.

Sprekers

Heijke Rombaut
Beleidsadviseur luchtkwaliteit en omgevingsgeluid
Stad Gent

Heijke Rombaut werkt als beleidsadviseur luchtkwaliteit en omgevingsgeluid bij de afdeling Milieu en Klimaat van de gemeente Gent. Haar werk richt zich op het verbeteren van de milieukwaliteit voor alle inwoners en gebruikers van de stad door middel van op feiten gebaseerd beleid. Ze is verantwoordelijk voor de monitoring van luchtkwaliteit en omgevingsgeluid, verricht onderzoek en geeft beleidsadvies, coördineert met andere overheidsinstanties en belanghebbenden en leidt diverse projecten op het gebied van luchtkwaliteit en geluid.

Margot Verhelst
Onderzeoeker
imec-MICT-Ugent

Margot Verhelst is junior onderzoeker bij imec-MICT-UGent, onderdeel van de onderzoeksgroep Media, Innovatie en Hedendaagse Technologieën aan de Universiteit Gent. Ze werkt binnen de vakgroep Industriële Systeemtechniek en Productontwerp, waar ze kwalitatieve onderzoeksmethoden combineert met praktische samenwerking in toegepaste onderzoeksprojecten. Haar werk richt zich op digitale inclusie en de maatschappelijke impact van technologie, met onderzoeksthema’s variërend van gebruikersgericht technologieontwerp tot de rol van digitale ondersteuningsnetwerken en community-initiatieven. Via haar onderzoek bij UGent en imec draagt ​​ze bij aan projecten die maatschappelijke inzichten vertalen naar concrete aanbevelingen voor beleid, technologieontwikkeling en innovatie.

Elke Franchois
Projectleider Citizen Science
Mobiel21

Elke Franchois werkt bij Mobiel 21, een Belgische non-profitorganisatie die zich inzet voor duurzame mobiliteit en straten op menselijke schaal. Ze is sinds 2008 actief bij Mobiel 21 en is projectleider op het gebied van burgerwetenschap, waar ze zich richt op het betrekken van burgers bij onderzoek naar mobiliteit en leefbaarheid. In haar werk bevordert ze participatieve benaderingen die bewoners erkennen als experts van hun eigen straat, buurt of stad. Elke is nauw betrokken bij burgerwetenschappelijke initiatieven zoals verkeerstellingen en mobiliteitsmonitoringprojecten, en helpt om door burgers gegenereerde data te vertalen naar inzichten voor onderzoek, dialoog en beleid.

We beschikken over meer gegevens over de luchtkwaliteit dan ooit, maar communiceren we die wel effectief?

In deze sessie onderzoeken we hoe complexe wetenschappelijke informatie kan worden omgezet in boodschappen die aanslaan bij burgers, media en beleidsmakers. De sessie brengt expertise op het gebied van wetenschapscommunicatie, burgerwetenschap en sensortechnologie samen en reflecteert op de lessen die zijn geleerd bij LIFE CityTRAQ en daarna.

De discussie zal zich richten op het overbruggen van de kloof tussen data en actie: het opbouwen van vertrouwen, het betrekken van het publiek en het ervoor zorgen dat informatie over luchtkwaliteit daadwerkelijk effect sorteert.

Belangrijkste punten

• Leer hoe je wetenschappelijke informatie over luchtkwaliteit effectief kunt communiceren met verschillende doelgroepen – van burgers en media tot beleidsmakers – en waarom één boodschap niet voor iedereen geschikt is.
• Ontdek wat er nodig is om een ​​bedrijf voor luchtkwaliteitssensoren vanaf nul op te bouwen: van het eerste idee en de technologieontwikkeling tot het leveren van betrouwbare informatie aan burgers en steden.
• Begrijp hoe wetenschappelijke kennis wordt omgezet in beleid en praktijk, inclusief hoe gegevens over luchtkwaliteit de implementatie en naleving van EU-wetgeving ondersteunen.

Sprekers

Darijo Brzoja
Hoofd van de afdeling Luchtkwaliteit
Kroatische Meteorologische en Hydrologische Dienst

Darijo Brzoja werkt bij de Kroatische Meteorologische en Hydrologische Dienst (DHMZ – Državni hidrometeorološki zavod), waar hij leiding geeft aan de Dienst voor Luchtkwaliteitsmodellering, Onderzoek en Toepassingen. In deze functie is hij verantwoordelijk voor luchtkwaliteitsmodelleringssystemen, analyses en de toepassing van wetenschappelijke gegevens ter ondersteuning van de nationale luchtkwaliteitsmonitoring en -evaluatie in Kroatië. Hij is actief betrokken bij de communicatie van informatie over luchtkwaliteit en meteorologie naar het publiek en beleidsmakers, en verschijnt regelmatig in de media om luchtvervuiling en weersgerelateerde risico’s toe te lichten. Zijn werk draagt ​​bij aan de ontwikkeling van luchtkwaliteitsvoorspellingen en op feiten gebaseerde milieubesluitvorming op nationaal en Europees niveau. Bij DHMZ speelt hij een sleutelrol in de koppeling van wetenschappelijke modellering met operationele luchtkwaliteitsdiensten en publieke voorlichting.

Dr. sc. Gordana Pehnec
Associate Professor / PhD / Permanent Wetenschappelijk Adviseur / Hoofd van de Afdeling Milieuhygiëne
Instituut voor Medisch Onderzoek en Arbeidsgezondheid

Dr. sc. Gordana Pehnec is universitair hoofddocent en senior wetenschapper bij het Instituut voor Medisch Onderzoek en Arbeidsgezondheid in Zagreb, waar zij leiding geeft aan de afdeling Milieuhygiëne. Haar onderzoek richt zich op luchtvervuiling, fijnstof en de daarmee samenhangende gezondheidsrisico’s, met bijzondere aandacht voor de chemische samenstelling, bronnenanalyse en kankerverwekkende stoffen in de omgevingslucht. Zij heeft ruime ervaring met luchtkwaliteitsmonitoring en blootstellingsonderzoek in stedelijke omgevingen en is auteur van talrijke wetenschappelijke publicaties op dit gebied. Dr. Pehnec is actief betrokken bij nationale en internationale onderzoeksinitiatieven en draagt ​​regelmatig bij met haar wetenschappelijke expertise aan beleidsrelevante discussies over luchtkwaliteit en volksgezondheid.

Ivana Grljak
Expert op het gebied van public relations, crisiscommunicatie en wetenschapscommunicatie
Kroatische Meteorologische en Hydrologische Dienst

Ivana Grljak werkt als communicatiespecialist bij de Kroatische Meteorologische en Hydrologische Dienst (DHMZ). Met ruime ervaring in communicatie op hoog niveau – waaronder als woordvoerster van de premier – beschikt ze over sterke expertise in het beheren van complexe en gevoelige boodschappen. Door de jaren heen heeft ze deze ervaring omgezet in een sterke interesse in wetenschapscommunicatie. Bij DHMZ ondersteunt ze de communicatie over extreme weersomstandigheden die risico’s kunnen opleveren voor leven en eigendom, met een bijzondere focus op luchtkwaliteit.

Hana Matanović
CEO
SMART SENSE Ltd.

Hana Matanović is CEO van SMART SENSE Ltd., een Kroatisch R&D-bedrijf dat gespecialiseerd is in oplossingen voor het monitoren van de luchtkwaliteit binnen en buiten. Ze leidt de ontwikkeling en implementatie van op sensoren gebaseerde milieumonitoringssystemen die worden gebruikt door steden, openbare instellingen en organisaties in heel Europa en daarbuiten. Via SMART SENSE is ze nauw betrokken geweest bij projecten die datagestuurde besluitvorming, slimme steden en de volksgezondheid ondersteunen, en helpt ze hoogwaardige luchtkwaliteitsgegevens om te zetten in bruikbare inzichten voor beleid, planning en bewustwording in de gemeenschap.

Sensoren voor luchtkwaliteit bieden een flexibele en relatief goedkope manier om vervuiling op zeer lokaal niveau te meten. Ondanks deze duidelijke voordelen is de toepasbaarheid ervan voor beleidsvorming nog onduidelijk. Een belangrijke uitdaging is ervoor te zorgen dat sensorgegevens nauwkeurig, vergelijkbaar en geschikt zijn voor het beoogde doel in verschillende monitoringcontexten. Dit vereist robuuste kwaliteitsborgings- (QA) en kwaliteitscontroleprocedures (QC), waaronder een passende beoordeling, kalibratie, onderhoud en validatie van de sensoren ten opzichte van referentie-instrumenten, en continue gegevensanalyse.

Tijdens deze breakoutsessie worden dergelijke procedures, huidige knelpunten en de toekomstige plannen besproken.

Belangrijkste punten

• Sterke kwaliteitsborgings- en kwaliteitscontrolemechanismen zijn essentieel om de betrouwbaarheid van sensorgegevens te waarborgen.
• Dergelijke raamwerken omvatten niet alleen de initiële selectie en kalibratie/validatie, maar ook voortdurende inspanningen.
• Standaardisatie van (delen van) dergelijke raamwerken vormt een belangrijke stap voor de toekomstige toepasbaarheid van deze instrumenten.

Sprekers

Bram Verbeek
Data analist
Vlaamse Milieumaatschappij

Martine Van Poppel
VITO

Peter Bult
RIVM

Deze sessie biedt praktisch inzicht in hoe lokale luchtkwaliteitsplannen worden ontwikkeld, inclusief de benodigde informatie, de belangrijkste stappen en het proces van het vertalen van data naar effectief beleid. Samen met verschillende sprekers worden deelnemers door de planningscyclus geleid en krijgen ze inzicht in hoe verschillende steden en gemeenten luchtkwaliteitsplanning in de praktijk hebben aangepakt.

De sessie laat zien hoe monitoringgegevens, modellering en beslissingsondersteunende instrumenten effectief kunnen worden gecombineerd om robuuste, op bewijs gebaseerde luchtkwaliteitsplanning op lokaal niveau te ondersteunen.

In deze context fungeert de stad Brugge als CityTRAQ-pilotstad, waarmee wordt getoond hoe bewijs over luchtkwaliteit wordt vertaald naar concrete lokale beleidsmaatregelen door de toepassing van CityTRAQ-instrumenten en -methodologieën.

Belangrijkste punten

• Inzicht in hoe luchtkwaliteitsgegevens vertaald kunnen worden naar lokaal beleid, inclusief de belangrijkste stappen voor het ontwikkelen van een lokaal luchtkwaliteitsplan.

• Zien hoe datagestuurde instrumenten bijdragen aan weloverwogen en effectieve beleidsbeslissingen.

• Beleidsrelevante inzichten verkrijgen uit de praktijk van steden die luchtkwaliteitsplannen implementeren.

Sprekers

Ellen Formesyn
Adviseur milieubeleid
Stad Brugge

Ellen Formesyn werkt als adviseur milieubeleid voor de afdeling Klimaat, Milieu en Dierenwelzijn van de gemeente Brugge. Zij is verantwoordelijk voor de ontwikkeling en implementatie van lokaal milieubeleid, met een sterke focus op luchtkwaliteit, waterkwaliteit en milieumonitoring. Ze coördineert data-gedrevengedreven initiatieven, waaronder de uitrol en integratie van stedelijke sensornetwerken, en is de lokale coördinator van de LIFE CityTRAQ-pilot in Brugge. Daarnaast werkt ze aan stedelijke geluidsplanning, waarbij ze ervoor zorgt dat de Europese en Vlaamse geluidswetgeving wordt nageleefd. Haar werk richt zich op het vertalen van wetenschappelijk bewijs naar concrete beleidsmaatregelen en effectieve communicatie met belanghebbenden en burgers.

Michiel Kleinnijenhuis
Beleidsadviseur Luchtkwaliteit
Gemeente Utrecht

Michiels belangrijkste prioriteiten bij het verbeteren van de luchtkwaliteit in Utrecht richten zich op gedragsverandering met betrekking tot houtstook en de implementatie van milieu- en emissievrije zones. Gezondheid, burgerwetenschap en innovatie zijn gebieden van bijzondere interesse en spelen een centrale rol in zijn werk. Hij ontwikkelde de benodigde analytische aanpak tijdens zijn loopbaan in de wetenschap. Daardoor zijn het meten en modelleren van de luchtkwaliteit bijna altijd integraal onderdeel van zijn aanpak. Daarnaast vindt hij het essentieel om beleid duidelijk uit te leggen aan de inwoners van de stad, zodat het belang van deze maatregelen voor hun gezondheid goed wordt begrepen.

Peter van Breugel
Specialist Luchtkwaliteit en Monitoring
DCMR Milieubeschermingsagentschap Rijnmond

​​Luchtkwaliteitsmetingen worden vaak uitgevoerd door burgerwetenschap. Burgerwetenschap is een beproefde methode in luchtkwaliteitsonderzoek (evenals in andere milieudomeinen zoals water, geluid en bodem).

​In deze sessie belichten we drie sterke voorbeelden (beste praktijken) van de toepassing van burgerwetenschap op het gebied van luchtkwaliteit. Daarna volgt een gezamenlijke discussie om gedeelde uitdagingen en beste praktijken te identificeren. ​

Belangrijkste punten

• Meer leren over burgerwetenschap als onderzoeksmethode.

• Onderzoek naar beste praktijken op het gebied van burgerwetenschap en luchtkwaliteitsmeting.

• Een bespreking van veelvoorkomende uitdagingen bij participatieve benaderingen en burgerwetenschap.

Sprekers

Jef Van Laer
Adviseur burgerwetenschap
Scivil

Jef Van Laer werkt bij Scivil, het Kenniscentrum voor Burgerwetenschap in Vlaanderen. Hij adviseert en ondersteunt beoefenaars van burgerwetenschap en geeft inzicht in verschillende aspecten van burgerwetenschap door middel van lezingen, panels en workshops. Jef is ook actief betrokken bij verschillende burgerwetenschapsprojecten, zoals amai!, Maarallee en ELF.

Prof. Roeland Samson
Professor Milieu- en Stedelijke Ecologie
Universiteit Antwerpen

Roeland Samson is hoogleraar Milieu- en Stedelijke Ecologie aan de Universiteit van Antwerpen. Zijn onderzoek richt zich op de manier waarop natuur en stedelijke ontwikkeling elkaar kunnen versterken. In 2014 was Roeland de pionier van het burgerwetenschapsproject AirBezen, waarbij burgerwetenschappers een aardbeiplant gebruikten als indicator voor de luchtkwaliteit.

Núria Castell
Projectcoördinator van CityObs
Noors Instituut voor Luchtvaartonderzoek

Núria Castell is senior wetenschapper bij NILU, waar ze de onderzoeksgroep Technologie en Maatschappij leidt. Haar werk richt zich op het bevorderen van de toepassing en validatie van sensortechnologieën, het integreren van observaties van burgers in onderzoek en beleid, en het stimuleren van co-creatieve experimenten in stedelijke living labs. Haar onderzoeksinteresses omvatten luchtvervuiling, burgerwetenschap, milieubeheer, duurzame steden en planetaire gezondheid, met een sterke focus op het overbruggen van de kloof tussen wetenschap, maatschappij en beleid. Núria is voorzitter van de werkgroep Luchtkwaliteit van de European Citizen Science Association (ECSA) en van de Community of Practice on Air Quality van het Citizen Science Global Partnership (CSGP). Ze heeft veel gepubliceerd, bijgedragen aan internationale dialoog tussen wetenschap en beleid en zet zich sterk in voor het bevorderen van samenwerkingsgerichte, door burgers gedreven benaderingen van milieuproblemen.

Henri de Ruiter
Projectleider van Samen Meten
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)

Henri de Ruiter is wetenschappelijk onderzoeker bij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) in Nederland, waar hij werkzaam is binnen de afdeling Milieukwaliteit. Hij is projectleider van Samen Meten, een nationaal burgerwetenschapsprogramma dat burgers ondersteunt bij het meten en begrijpen van de milieukwaliteit, met name de luchtkwaliteit. In deze rol richt hij zich op het innoveren van milieumonitoring door door burgers gegenereerde sensorgegevens te combineren met officiële metingen, wetenschappelijke analyses en beleidsdialoog. Henri de Ruiter speelt een sleutelrol in de ontwikkeling van Samen Meten als een gedeelde infrastructuur die burgers, wetenschappers en overheidsinstanties met elkaar verbindt en bijdraagt ​​aan transparantere en inclusievere milieukennis voor beleidsvorming en besluitvorming.